Pir Sultan Abdal, 16 yüzyılda yaşamış Türk halk ozanıdır.Asıl adı Haydar'dır. Yaşamının büyük bölümü Sivas ’ın Yıldızeli ilçesinin Çırçır Bucağına bağlı Banaz köyünde geçti. Ölümünün, 1547-1551 ya da 1587-1590 arasındaki bir tarih olduğu sanılıyor. 16. yüzyılda Osmanlı'da baş gösteren bir çok ayaklanmayı desteklemiş, sosyal harekeketlenmeler ile ilgili fikirlerini şiirlerine yansıtmıştır. Bazı tarihçiler şiirlerinde geçen "Şah" kelimesinin İran Şahı'nı değil Anadolu Bektaşi Postnişinini temsil ettiği belirtirler. Pir Sultan, ağır idari uygulamalar altında ezildiğini düşündüğü Türk Toplumunun yeni bir yönetime de ihtiyaç duyduğunu çoğu kez şiirlerinde dile getirmiştir. Bu nedenle dönemin Sivas Valisi Hızır Paşa tarafından pek sevilmemiş, eskiden dost olan bu iki insan arasındaki ilişki zamanla husumete dönerek, Pir Sultan Abdal'ın Hızır Paşa tarafından idam edilmesiyle sonuçlanmıştır. Klasik Anadolu Aleviliğinin ideasını eserlerinde işleyen Pir Sultan Abdal, 16. yüzyıl Türk edebiyatının en önemli şairlerindendir. Bugün yazmış olduğu sözler bir çok sanatçı tarafından hala şarkı ve türkülerle icraa edilmektedir.

Pir Sultan Abdal, halk arasında Yedi Ulular olarak bilinen Yedi Ulu Ozan'dan biridir. Alevi gelenekleri ile dergâh ortamında yetişti. Hak Muhammed Ali izinde yürüdü. Ana konuları, deyişler, nefesler, Hakk sevgisi, Ehl-i Beytduazimam, ilahi aşk, tasavvuf ve sosyal uyarı niteliğindedir. Dolayısıyla bir derviş olarak toplumu irşat (İlmiyle ve aklıyla toplumu bilgilendirmiştir) etmiştir. Tekke ve tasavvufun kalıplarını aşıp geniş bir halk kesimine seslenebildi. Medrese öğrenimini Erdebil'de görmesine rağmen, diğer bazı halk şairlerinin tersine, Divan Edebiyatı'ndan hiç etkilenmedi.

1.

Koyun beni Hak aşkına yanayım

Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan

Yolumdan dönüp mahrum mu kalayım

Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan

Benim pirim gayet ulu kişidir

Yediler ulusu Kırklar eşidir

On İki İmamın server başıdır

Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan

Kadılar müftüler fetva yazarsa

İşte kemend işte boynum asarsa

İşte hançer işte boynum keserse

Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan

Ulu mahşer olur divan kurulur

Suçlu suçsuz gelir anda derilir

Piri olmayanlar anda dirilir

Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan

Pir Sultan'ım arşa çıkar ünümüz

O da bizim ulumuzdur pirimiz

Hakka teslim olsun garip canımız

Dönen dönsün ben dönmezem yolumdan

2.

Yas u matem günü derdim yeniler

Yarin sesi kulağımda çınılar

Sordum ki dağlara niçin iniler

Dedi çekticeğim karın elinden

Alnıma yazılmış kara yazılar

İtikattır talip pirin arzular

Sordum ki çamlara neden sızılar

Dedi çekticeğim pürün elinden

Varup Hakkın divanına durursun

Pervan olup aşk oduna yanarsun

Sordum degirmene ne hoş dönersin

Dedi çekticeğim perin elinden

Varup bir pir ile pazar edersin

Oturup da ikrarını güdersin

Sordum garip bülbül niçin ötersin

Dedi çekticeğim harın elinden

Serçeşmeden gelir suyun durusu

Nasibimiz verir pirin birisi

Dedim Pir Sultan'ım benzin sarısı

Dedi çekticeğim yarin elinden.

3.

Gelmiş iken bir habercik sorayım

Niçin gitmez Yıldız dağı dumanın

Gerçek erenlere yüzler süreyim

Niçin gitmez Yıldız dağı dumanın

Alçağında al kırmızı taşın var

Yükseğinde turnaların sesi var

Ben de bilmem ne talihsiz başım var

Niçin gitmez Yıldız dağı dumanın

Benim şahım al kırmızı bürünür

Dost yüzün görmeyen düşman bilinir

Yücesinden Şah'ın ili görünür

Niçin gitmez Yıldız dağı dumanın

El ettiler turnalarla kazlara

Dağlar yeşillendi döndü yazlara

Çiğdemler takınsın söyle kızlara

Niçin gitmez Yıldız dağı dumanın

Şah'ın bahçesinde gonca gül biter

Anda garip garip bülbüller öter

Bunda ayrılık var ölümden beter

Niçin gitmez Yıldız Dağı dumanın

Ben de bildim şu dağların şahısın

Gerçek erenlerin nazargahısın

Abdal Pir Sultan'ın nazargahısın

Niçin gitmez Yıldız dağı dumanın

pirimiz sultan abdal...sen ne büyük bir insanmışsın.haram eti yezidin evlatları tıkanmadan yiyor,ama pir sultanın abdalımızın köpekleri bile yemiyor.

Pir Sultan Abdal! Ulu İranlı Türkmen Kocası, Erdebil ereni, Şah'ın dervişi... Bir yüce kul, kul değil Sultan, Şah olan Pir Sultan Abdal...
O Abdalların kulluktan çıkıp Sultan olmuş Pir'idi...
Abdal, Arapça "be-de-le" den gelir, yani "değiştiren, çeviren". Ona fesat ve kötülükler işlemez, onda salih amele çevirilir inşaallah. Onlar Hakk'ın yanındadır, ulu kızıllığı siyaset karalığına dönüştürmek isteyenlerin değil.
Beh, beh! Göre Pir Sultan severler (Sözüm paylaşımda bulunub yorum yapan canlara değildi, bahsettiğim nadanlaradır)
Hak Taala onun gizli dervişlerinden razı olsun.
Ya Mowla Ali!
Hü!

Pirim bana ismini bağışladı
Deftere yazıldım bir dün içinde
On iki kapılı şehre uğradım
Yedi derya geçtim bir dün içinde

Bir saatte yedi iklim dolandım
Saat geçti karar kıldım uyandım
Hikmeti görünce yine bulandım
Biraz çalkalandım cihan içinde

Pir Sultan'ım eydür menzil ıraktır
Gülüp oynamanın sonu firaktır
Şimdi geldik ama gitsek gerektir
Şimdi geziniriz canan içinde

Pir Sultan Abdal